Międzynarodowe Badanie Postępów Biegłości w Czytaniu oraz Międzynarodowe Badanie Wyników Nauczania Matematyki i Nauk Przyrodniczych zostały dofinansowane ze środków budżetu państwa.
Międzynarodowe Badanie Postępów Biegłości w Czytaniu
oraz Międzynarodowe Badanie Wyników Nauczania Matematyki i Nauk Przyrodniczych zostały dofinansowane
ze środków budżetu państwa w wysokości
Kto przetwarza dane?
Współadministratorami danych osobowych przetwarzanych w badaniu TIMSS 2027 są:
a) Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBEPIB) z siedzibą wWarszawie, ul. Górczewska 8, 01-180 Warszawa, z którym można się skontaktować telefonicznie pod nr (22) 24 17 101, poprzez adres e-mail: ibe@ibe.edu.pl lub pisemnie, przekazując korespondencję na ww. adres. IBE PIB przetwarza dane opisane w pkt 3 w celach, o których mowa w pkt 4;
b) Międzynarodowe Stowarzyszenie Mierzenia Osiągnięć Szkolnych (International Association for the Evaluation of Educational Achievement, IEA) z siedzibą w Amsterdamie, Keizersgracht 311, 1016 EE Amsterdam, Holandia, z którym można się skontaktować telefonicznie pod nr +31 20 625 3625, poprzez adres e-mail: secretariat@iea.nl. W sprawach ochrony danych osobowych kontakt z IEA jest możliwy pod adresem: dataprotection@iea.nl. IEA przetwarza jedynie dane pseudonimizowane (nazwy szkół oraz imiona i nazwiska zastąpione zostają losowymi numerami), tj. IEA nie będzie w stanie zidentyfikować uczniów ani szkół biorących udział w badaniu.
W badaniu TIMSS 2027 dane osobowe przetwarzane są zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119, s. 1 z późn. zm.), zwanym dalej „RODO”.
IBE PIB i IEA są współadministratorami w rozumieniu art. 26 RODO: IBE PIB odpowiada za organizację i realizację badania w Polsce oraz przetwarzanie danych na poziomie krajowym, a IEA za projekt badania, międzynarodowe przetwarzanie i analizę danych pseudonimizowanych oraz publikację wyników. Zasadnicza treść umowy o współadministrowaniu jest udostępniana na żądanie, a osoba, której dane dotyczą, może wykonywać swoje prawa wobec każdego ze współadministratorów (art. 26 ust. 3 RODO); podstawowym punktem kontaktowym jest IBE PIB.
Przetwarzanie przez IEA
W jakim celu dane są gromadzone i przetwarzane?
Międzynarodowe Stowarzyszenie Mierzenia Osiągnięć Szkolnych (IEA) zrzesza krajowe instytucje badawcze, rządowe agencje badawcze, naukowców i analityków zajmujących się badaniami, zrozumieniem i poprawą edukacji na całym świecie. IEA prowadzi Międzynarodowe Badanie Wyników Nauczania Matematyki i Nauk Przyrodniczych (TIMSS) 2027. Podczas prowadzenia badania TIMSS 2027 IEA gromadzi dane, które są wykorzystywane wyłącznie do celów naukowych.
IEA dostarcza zespołom krajowym wzór oświadczenia o ochronie danych zawierający wszystkie istotne informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych w badaniu TIMSS 2027. Wytyczne te obejmują opis działań badawczych zgodnych z RODO. IEA jest odpowiedzialne za przetwarzanie zgodnie z RODO wszystkich przekazanych przez IBE PIB danych, które trafiają do publicznych zbiorów danych i do raportu międzynarodowego.
Jakie informacje i dane są przetwarzane w celu realizacji TIMSS?
O poniższe informacje proszona jest każda szkoła biorąca udział w badaniu TIMSS 2027.
Dyrektorzy szkół biorących udział w badaniu TIMSS 2027 wypełniają „Ankietę Dyrektora” zawierającą pytania o charakterystykę szkoły i jej zasobów, czas nauczania, doświadczenie zawodowe dyrektora i jego opinie dotyczące szkoły oraz informacje o uczniach, m.in. ich sytuacji ekonomicznej i języku ojczystym.
Nauczyciele biorący udział w badaniu TIMSS 2027 wypełniają „Ankietę Nauczyciela” dotyczącą oddziału klasy wylosowanej do badania, zasobów szkolnych, praktyk nauczania, zadawania prac domowych, nauczanych zagadnień, postaw i kilku danych osobowych (wieku, płci, wykształcenia i doświadczenia zawodowego).
Uczniowie wylosowanych do badania TIMSS 2027 oddziałów klas wypełniają test związany z umiejętnościami przyrodniczymi i matematycznymi. Są również proszeni o wypełnienie kwestionariusza zbierającego dane na temat płci, wieku, kraju urodzenia (ucznia i rodziców/opiekunów), zasobów domowych, języka używanego w domu oraz lekcji matematyki i przyrody/przedmiotów przyrodniczych.
Rodzice lub opiekunowie prawni uczniów biorących udział w badaniu TIMSS 2027 są proszeni o wypełnienie ankiety (w wersji papierowej lub elektronicznej) zawierającej pytania na temat nauki dziecka, języka używanego w domu, kraju urodzenia rodziców/opiekunów, ich wykształcenia, zawodu, zasobów domowych oraz opinii dotyczących szkoły.
IEA udostępnia zespołom krajowym wzory formularzy badania (tracking forms). Formularze te wypełnia IBE PIB – w części dotyczącej uczniów danymi pozyskanymi z Systemu Informacji Oświatowej, w tym płcią i datą urodzenia, oraz przekazaną przez szkołę informacją o ewentualnej potrzebie wyłączenia ucznia z wyników badania TIMSS 2027, a w części dotyczącej nauczycieli wyłącznie informacją o liczbie nauczycieli uczących w wylosowanym oddziale i o nauczanych przez nich przedmiotach, przekazaną przez szkolnego koordynatora badania. Formularze służą prawidłowemu przydzieleniu materiałów badawczych wylosowanym uczniom oraz właściwym nauczycielom.
Jakie dane są zbierane?
Zbierane są odpowiedzi na pytania Ankiet Dyrektora, Nauczyciela, Ucznia oraz Rodzica/opiekuna prawnego, które mają formę wyboru z listy wskazanych odpowiedzi lub wpisywania wartości (np. w pytaniu o liczbę uczniów w wylosowanym do badania oddziale klasowym). W teście wypełnianym przez uczniów dane mają formę wyboru odpowiedzi z listy wskazanych odpowiedzi, krótkiej odpowiedzi tekstowej lub rysunku.
Odpowiedzi na pytania ankietowe mają formę elektronicznego zbioru (bazy danych). Ankiety papierowe wypełniane przez rodziców/opiekunów prawnych są przechowywane w IBE PIB.
W Polsce zdecydowano się na realizację badania TIMSS 2027 z wykorzystaniem formularzy elektronicznych przygotowanych przez IEA w oprogramowaniu StudyExpert i RM Assessment Master. To oprogramowanie przechowuje różne typy danych: (1) odpowiedzi na pytania ankiety, (2) dane dotyczące procesu, (3) dane systemowe.
Odpowiedzi na pytania ankiety (1) są zapisywane w bazie danych w czasie jej wypełniania. Dane dotyczące procesu (2) zawierają informacje związane z czasem logowania się do ankiety, czasem udzielania odpowiedzi, używaniem przycisków ankiety oraz informację o wypełnieniu ankiety. Dane dotyczące procesu (2) są przechowywane razem z odpowiedziami na pytania ankiety (1). Te dane IEA przetwarza m.in. do oszacowania, nad jakimi pytaniami uczestnicy spędzili więcej lub mniej czasu. Dane systemowe (3), np. informacje o wersji przeglądarki, są wykorzystywane do sprawdzenia poprawności wyświetlania ankiety.
IEA zapewnia zespołom krajowym oprogramowanie umożliwiające przesyłanie pseudonimizowanych danych. W związku z tym wszystkie przekazane dane muszą być przez zespoły krajowe pseudonimizowane, to znaczy: przetwarzane w taki sposób, aby nie można ich było przypisać do konkretnej osoby, której dane dotyczą, bez użycia dodatkowych informacji (wszelkie takie dodatkowe informacje są przechowywane osobno i podlegają środkom technicznym i organizacyjnym zapewniającym, że nie zostaną one przypisane zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej).
Nazwiska respondentów mogą być zbierane przez IBE PIB, jednak nie są udostępniane IEA.
Dodatkowo odpowiedzi uczniów na zadania otwarte (constructed-response, CR) w teście TIMSS 2027 mogą podlegać zautomatyzowanemu kodowaniu/ocenianiu z wykorzystaniem narzędzi opartych o sztuczną inteligencję, wyłącznie w celu opracowania wyników badania. Dane osobowe nie będą przedmiotem zautomatyzowanego podejmowania decyzji ani nie będą poddawane profilowaniu.
Gdzie, w jaki sposób i przez jaki okres przechowywane są dane TIMSS?
IEA bezpiecznie przechowuje dane TIMSS 2027 na serwerach zlokalizowanych w Europie. Dostęp do nich mogą uzyskać osoby lub systemy zewnętrzne wyłącznie po zawarciu obowiązkowych umów o przetwarzaniu danych, jeżeli zezwalają na to obowiązujące przepisy o ochronie danych. Zebrane dane (odpowiedzi na pytania, dane dotyczące procesu i dane systemowe) są archiwizowane przez IEA bezterminowo, w postaci pseudonimizowanej, tak aby pozostawały dostępne do celów badań naukowych i statystycznych.
Ponadto wszyscy pracownicy, którzy mają dostęp do danych w celu ich przetwarzania, zostali odpowiednio poinformowani o tym, na czym polega prawidłowe i bezpieczne przetwarzanie danych i podpisali umowę o zachowaniu poufności. Ponadto IEA zabezpiecza przekazywanie danych wdrażając niezbędne środki, takie jak specjalna Umowa o Przetwarzaniu Danych i zatwierdzone przez Komisję Europejską standardowe klauzule umowne.
Dane w formie elektronicznej przechowywane są w następujących lokalizacjach:
Komu i jak są udostępniane dane z TIMSS?
IEA zleca międzynarodową realizację badania TIMSS 2027 ośrodkowi TIMSS & PIRLS International Study Center (ISC) przy Boston College w Stanach Zjednoczonych. IEA udostępnia pseudonimizowane dane ISC za pośrednictwem bezpiecznego serwera SharePoint. ISC analizuje zebrane dane TIMSS 2027 i opracowuje raport międzynarodowy. Pracownicy ISC, którzy mają dostęp do danych do analiz, podpisali umowę o zachowaniu poufności.
W zakresie odpowiedzi na zadania otwarte (CR) w teście TIMSS 2027 wprowadzono proces zautomatyzowanego kodowania/oceniania z wykorzystaniem AI, realizowany przez TIMSS & PIRLS International Study Center w Boston College (ISC). W tym celu ISC korzysta z usług OpenAI, LLC jako podmiotu przetwarzającego (sub-processor) wyłącznie dla tej czynności. Przed przekazaniem odpowiedzi do OpenAI ISC przeprowadza na własnych zasobach zautomatyzowane sprawdzenie treści pod kątem danych umożliwiających identyfikację osoby, a wykryte elementy podlegają weryfikacji przez człowieka i usunięciu. Do OpenAI przekazywane są wyłącznie odpowiedzi bez danych identyfikujących, a przetwarzanie odbywa się wyłącznie w celu automatycznego kodowania/oceniania odpowiedzi CR zgodnie z instrukcjami ISC.
IEA zabezpiecza transfer pseudonimizowanych danych do Stanów Zjednoczonych, jako państwa trzeciego, wdrażając niezbędne środki, takie jak specjalna Umowa o Przetwarzaniu Danych i zatwierdzone przez Komisję Europejską standardowe klauzule umowne.
ISC udostępnia pseudonimizowane dane firmie RTI International z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, działającej jako upoważniony dalszy podmiot przetwarzający, w celu doboru próby szkół. Dane są udostępniane za pośrednictwem bezpiecznego serwera SharePoint. Pracownicy RTI, którzy mają dostęp do danych do analiz, podpisali umowę o zachowaniu poufności.
IEA zleca obsługę systemu realizacji testów firmie RM Education Limited (Wielka Brytania), z którą powiązane są SoNET Systems Pty Ltd (Australia) i RM Education Solutions (India) Pvt. Ltd. RM Education Limited i IEA opierają się na decyzji Komisji Europejskiej, w której oświadczyła, że Wielka Brytania zapewnia odpowiedni poziom ochrony danych i nie ma potrzeby podejmowania dodatkowych środków w celu przekazywania danych poza Europejski Obszar Gospodarczy. W przypadku zmiany stanowiska Komisji Europejskiej w tym zakresie, po przeprowadzeniu oceny skutków transferu danych, Międzynarodowe Stowarzyszenie Mierzenia Osiągnięć Szkolnych (IEA) zawrze standardowe klauzule umowne Komisji Europejskiej (moduł II Administrator do podmiotu przetwarzającego) dotyczące transferu pseudonimizowanych danych osobowych do Wielkiej Brytanii. Dostęp pracowników SoNET i RM, działających jako podmioty przetwarzające dane, jest ograniczony do wybranej grupy pracowników, którzy są zobowiązani do posiadania dostępu w celu utrzymania aplikacji i środowiska online. Pracownicy SoNET i RM podpisali umowę o zachowaniu poufności.
IEA udostępnia pseudonimizowane dane IBE PIB i innym krajom uczestniczącym, korzystając z bezpiecznego serwera SharePoint.
Publiczny dostęp do wyników badania TIMSS
Ostateczna międzynarodowa baza danych badawczych będzie publicznie dostępna na następujących stronach:
https://www.iea.nl/index.php/data-tools/repository (Hamburg, Niemcy)
https://timssandpirls.bc.edu/index.html (Boston, Stany Zjednoczone)
Dane w międzynarodowych bazach są przetworzone. Oryginalne odpowiedzi na pytania, dane dotyczące procesu, dane systemowe są dostępne na żądanie. Wszystkie dane w bazie są pseudonimizowane i nie można ich powiązać z konkretnymi osobami bez wykorzystania dodatkowych informacji, które są przechowywane oddzielnie i odpowiednio zabezpieczone.
Przetwarzanie przez IBE PIB
W jakim celu dane są gromadzone i przetwarzane?
Dane są przetwarzane przez IBE PIB wyłącznie w celu realizacji projektu badawczego TIMSS 2027. Podstawą prawną przetwarzania jest art. 6 ust. 1 lit. e) RODO – przetwarzanie niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym – w związku z art. 94ba ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz, w odniesieniu do danych pozyskiwanych z Systemu Informacji Oświatowej, art. 64b ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej. W zakresie, w jakim odpowiedzi mogą ujawniać szczególne kategorie danych osobowych, ich przetwarzanie do celów naukowych lub statystycznych odbywa się na podstawie art. 9 ust. 2 lit. j) RODO w związku z art. 89 ust. 1 RODO.
W Polsce IBE PIB przeprowadza badanie TIMSS 2027 na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Jest to zgodne z jedną z funkcji określonych w Statucie Instytutu nadanym przez Ministra (§ 3 pkt 2.2) oraz z ustawą o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881; art. 94ba). Pełna treść statutu i ustawy znajdują się pod adresami:
https://e-dziennik-minedu.men.gov.pl/#/acts/2900 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19910950425/U/D19910425Lj.pdf
IBE PIB jest odpowiedzialne za działania realizacyjne i przetwarzanie zebranych danych zgodnie z wymogami RODO.
Udział szkoły w badaniu TIMSS 2027 jest obowiązkowy na podstawie art. 94ba ust. 5 pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Udział uczniów, rodziców/opiekunów prawnych oraz nauczycieli w badaniu jest dobrowolny. Niewzięcie udziału w badaniu przez te osoby nie będzie wiązało się z żadnymi negatywnymi konsekwencjami. Respondenci mogą w każdej chwili pominąć poszczególne pytania lub przerwać udzielanie odpowiedzi w dowolnym momencie.
Każdy uczestnik badania, który chce usunąć lub zmienić swoje dane, może skontaktować się z IBE PIB (tel. (22) 24 17 101, ibe@ibe.edu.pl). Żądania wymagające powiązania odpowiedzi z konkretnym uczestnikiem należy zgłosić nie później niż do 31 grudnia 2028 r.; po trwałym usunięciu kluczy ich realizacja nie będzie możliwa. W przypadku wycofania się osoby z badania nie będą zbierane dodatkowe dane dotyczące tej osoby. Informacje na temat odmów udziału w badaniu i wyłączeń z wyników badania są zachowywane w celu wykonania analiz statystycznych dotyczących wiarygodności zebranych wyników oraz dostarczenia lepszej informacji organizatorom przyszłych edycji badania (np. informacji, czy prawdopodobieństwo wycofania się dziewcząt z udziału w badaniu jest większe).
Pytania dotyczące sposobu ochrony danych osobowych można kierować do Inspektora Ochrony Danych
IBE PIB (iod@ibe.edu.pl).
W zakresie przewidzianym RODO przysługuje Państwu prawo dostępu do danych i otrzymania ich kopii, sprostowania danych oraz ograniczenia przetwarzania, a także – gdy spełnione są przesłanki określone w RODO – prawo do usunięcia danych i prawo wniesienia sprzeciwu z przyczyn związanych ze szczególną sytuacją osoby, której dane dotyczą. Prawa do usunięcia danych i sprzeciwu nie mają charakteru bezwzględnego, w szczególności gdy dalsze przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub do celów naukowych lub statystycznych na warunkach określonych w RODO. Przysługuje Państwu również prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Jakie dane są zbierane?
Zakres zbieranych danych opisano powyżej, w części dotyczącej IEA. Dane identyfikacyjne uczniów, w tym imiona i nazwiska, IBE PIB pozyskuje z Systemu Informacji Oświatowej na podstawie art. 64b ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej – dane te nie są przekazywane do IEA.
Gdzie, jak i jak długo przechowywane są dane z TIMSS?
IBE PIB podjął wszelkie niezbędne środki organizacyjne i techniczne, aby zapewnić bezpieczne przechowywanie danych. Dane umożliwiające identyfikację respondentów oraz klucze pozwalające IBE PIB powiązać identyfikatory badawcze z konkretnymi uczestnikami będą przechowywane nie dłużej, niż jest to niezbędne do realizacji badania, nie później niż do 31 grudnia 2028 r.
Po zakończeniu cyklu badania dane identyfikacyjne oraz klucze łączące tożsamość uczestników z wynikami badania zostaną trwale usunięte. Od tego momentu IBE PIB nie będzie miał możliwości powiązania danych badawczych z konkretnymi uczestnikami.
Dane badawcze przekazywane do IEA są przekazywane w formie pseudonimizowanej, tj. bez imion i nazwisk respondentów, a uczestnicy są rozróżniani wyłącznie za pomocą identyfikatorów badawczych.
Komu i jak są udostępniane dane z TIMSS?
Wszystkie dane przesyłane przez IBE PIB do przetwarzania przez IEA są przekazywane w formie pseudonimizowanej, tj. bez imion i nazwisk respondentów. Uczestnicy są rozróżniani jedynie za pomocą międzynarodowych identyfikatorów.
IBE PIB udostępnia dane TIMSS tylko osobom, które podpisały zobowiązanie dotyczące poufności i ochrony danych oraz są częścią zespołu badawczego lub pracownikami podwykonawców badania.
Ponadto wszyscy pracownicy, którzy mają dostęp do danych w celu ich przetwarzania, zostali odpowiednio poinformowani o tym, na czym polega prawidłowe i bezpieczne przetwarzanie danych i podpisali umowę o zachowaniu poufności.
IBE PIB powierzył przetwarzanie danych osobowych w celu realizacji badania w szkołach firmom PBS Sp. z o.o., z siedzibą w Sopocie, ul. Junaków 2, 81-812 Sopot oraz Best Response Sp. z o.o., z siedzibą w Sopocie, ul. Junaków 2, 81-812 Sopot, które będą przetwarzały dane najpóźniej do 31 grudnia 2027 r.
Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych osobowych znajdują się w klauzulach informacyjnych przygotowanych dla poszczególnych grup uczestników badania głównego TIMSS 2027: uczniów i ich rodziców/opiekunów prawnych, dyrektorów i nauczycieli oraz szkolnych koordynatorów badania. Klauzule są dostępne pod adresem:
Badanie TIMSS realizowane jest w ramach projektu Przygotowanie i realizacja międzynarodowych badań edukacyjnych w obszarze kompetencji kluczowych, FERS.01.04-IP.05-0016/23, finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.